Çeker Ocak Nedir, Nasıl Seçilir?
Çeker ocak, laboratuvarda oluşan zararlı gaz, buhar, toz ve aerosolleri çalışma alanından uzaklaştıran havalandırmalı bir kabindir. Kimyasallarla çalışan hemen her laboratuvarın en temel güvenlik ekipmanıdır. İngilizcede "fume hood" olarak geçer.
Çeker ocak nasıl çalışır?
Çeker ocağın içindeki hava, bir fan yardımıyla sürekli olarak dışarı atılır. Ön camın (sürgülü kapak) altından laboratuvar havası içeri girer ve bu akış, içeride oluşan buharların dışarı kaçmasını engeller. Kullanıcıyı koruyan asıl unsur bu yüz hızı denen hava akışıdır. Ön cam gereğinden fazla açılırsa hava hızı düşer ve koruma zayıflar.
Çeker ocak türleri
| Tür | Özelliği |
|---|---|
| Dışarı atımlı (bacalı) | Havayı bina dışına atar. Laboratuvarda en yaygın ve en güvenli çözümdür. Baca hattı gerektirir. |
| Filtreli (bacasız) | Havayı karbon veya HEPA filtreden geçirip ortama verir. Baca kurulamayan yerler için uygundur; filtrelerin düzenli değişimi şarttır ve her kimyasal için uygun değildir. |
| Perklorik asit çeker ocağı | Yıkama sistemli, özel malzemeden üretilir. Perklorik asit gibi patlayıcı tuz oluşturan maddeler için. |
| Asit saklama / özel amaçlı | Belirli kimyasallar veya işlemler için özel tasarlanır. |
Seçerken bakılacak 7 nokta
- Genişlik ve iç hacim: İçinde çalışacağınız cihazların (rotary evaporatör, ısıtıcı, düzenek) sığacağı ölçü seçilmelidir.
- Baca imkanı: Bina dışına baca çıkılabiliyorsa dışarı atımlı model tercih edilmelidir.
- İç gövde malzemesi: Kimyasallara dayanıklı malzeme seçilmelidir; kullandığınız asit ve çözücülere göre değişir.
- Tabla malzemesi: Epoksi, seramik veya paslanmaz; kimyasal ve ısı yüküne göre.
- Tesisat: İçeride su, gaz, vakum, priz ve evye ihtiyacınız olup olmadığını baştan belirleyin.
- Hava hızı göstergesi ve alarm: Akışın düştüğünü kullanıcıya bildiren gösterge güvenlik için önemlidir.
- Aydınlatma ve cam tipi: Kırılmaz cam ve iyi aydınlatma, uzun çalışmalarda konfor ve güvenlik sağlar.
Doğru kullanım
- Ön camı mümkün olduğunca alçak tutun, çalışırken önerilen yükseklikte kullanın.
- Malzemeleri ön kenardan en az 15 cm içeride tutun.
- Çeker ocağı depo olarak kullanmayın; içindeki fazla malzeme hava akışını bozar.
- Fanı çalışma bitiminde hemen kapatmayın; buharların tahliyesi için bir süre çalışmaya devam etsin.
- Ön cam açıkken kafanızı içeri sokmayın.
- Düzenli olarak hava akışını ve alarm sistemini kontrol ettirin.
Genel güvenlik kuralları için Genel Laboratuvar Güvenlik Kuralları, kimyasallarla çalışma için Kimyasal Madde ile Çalışırken Uyulması Gereken Kurallar yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Çeker ocak ile mikrobiyolojik güvenlik kabini aynı şey mi?
Hayır. Çeker ocak kimyasal buhar ve gazlara karşı korur. Mikrobiyolojik güvenlik kabini ise biyolojik materyallerle çalışırken kullanıcıyı, numuneyi ve ortamı HEPA filtreli hava ile korur. Laminar flow kabin ise yalnızca numuneyi korur, kullanıcıyı korumaz.
Bacasız çeker ocak yeterli mi?
Kullanılan kimyasal filtre tarafından tutulabiliyorsa ve filtreler zamanında değiştiriliyorsa uygun olabilir. Ancak her kimyasal için uygun değildir; yoğun ve çeşitli kimyasal kullanılan laboratuvarlarda bacalı model daha güvenlidir.
Çeker ocak nereye konumlandırılmalı?
Kapı, pencere ve klima ağzı gibi hava akımı oluşturan yerlerden uzağa, yoğun geçiş olmayan bir bölgeye konulmalıdır. Önünden geçen kişiler hava akışını bozarak korumayı zayıflatabilir.
Çeker ocak ölçüye özel üretilebilir mi?
Evet. FisyonLab çeker ocakları laboratuvarınızın ölçülerine ve tesisat ihtiyacına göre imal edilebilir.
Çeker ocak ihtiyacınızı birlikte planlayalım
FisyonLab üretimi FCO serisi çeker ocakları Çeker Ocak kategorisinde inceleyebilir; tezgah, dolap ve çeker ocağı bir arada planlamak için Laboratuvar Tezgah Sistemleri sayfamıza bakabilirsiniz. Ölçüye özel üretim ve kurulum için teklif formu üzerinden bize yazın.